Bijna vier op de tien onderzochte webshops maken gebruik van een trucje dat kopers subtiel de verkeerde kant op duwt. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt, dat eind juli 2026 werd gepubliceerd en waarover vakmedium Checklist Webwinkel berichtte. De toezichthouder nam 399 commerciële websites onder de loep en trof bij 148 daarvan minstens één zogeheten dark pattern aan: een ontwerpkeuze die bezoekers zonder dat ze het doorhebben in een bepaalde richting stuurt.
Verzendkosten die pas op het laatste scherm verschijnen
Bij zeventig van de onderzochte sites ontbrak belangrijke informatie of stond die zo goed weggestopt dat een koper er nooit toevallig tegenaan liep. Het bekendste voorbeeld: verzendkosten die pas opduiken op het allerlaatste scherm van het afrekenproces. Wie dan al tien minuten aan het uitzoeken is, klikt vaak toch maar door, ook al waren de kosten vooraf niet duidelijk. Bij 54 webshops werden duurdere producten juist visueel uitgelicht, terwijl goedkopere alternatieven bijna onzichtbaar op de pagina stonden. En 42 sites gebruikten een aftellende klok die helemaal geen echte deadline had, puur om haast te suggereren.
Eerst waarschuwen, dan pas beboeten
De ACM pakt het gefaseerd aan. Eerst informeert de toezichthouder webshops over de regels, pas daarna volgt handhaving bij overtredingen. Misleidend webdesign staat dit jaar met stip op de agenda, naast de eerder aangekondigde extra controles op nepkortingen en de aanpak van dropshippers. Voor een webwinkelier die denkt dat dit hem toch niet raakt, is dat een riskante gedachte. Een aftelklokje dat de webbouwer er ooit “voor de sfeer” bij zette, of een prijsvergelijking die nooit is bijgewerkt, kan zomaar als overtreding worden aangemerkt zodra de ACM langskomt.
Wat kopers en verkopers hieraan hebben
Voor consumenten is het advies simpel: reken de totaalprijs uit vóór het laatste betaalscherm en trap niet in een klok die na een paar minuten toch weer op nul begint. Voor webwinkeliers ligt de winst juist in eerlijkheid. Winkels die bewust aan vertrouwen bij hun klanten werken lopen dit risico niet, simpelweg omdat verborgen kosten en nepdeadlines daar geen plek hebben. Wie twijfelt of de eigen webshop op dit vlak alles op orde heeft, kan dat in een paar minuten nagaan met de gratis webshop zelftest van Webshop Keurmerk.
Geen nieuws voor aangesloten webshops
Bij Webshop Keurmerk is dit uitgangspunt niets nieuws. Aangesloten winkels onderschrijven een gedragscode die dit soort trucjes juist uitsluit, van verborgen kosten tot nepklokken die niets voorstellen. Wie zich aanmeldt via keurmerk.info, wordt bovendien erkend door de Consumentenbond, een stempel dat net dat beetje extra vertrouwen geeft waar een nepklokje juist afbreuk aan doet. Terwijl de ACM de resultaten van haar onderzoek verwerkt in het toezicht voor de rest van het jaar, is de les voor webwinkeliers helder: transparantie over prijzen en levertijden voorkomt niet alleen boze klanten, het voorkomt ook een telefoontje van de toezichthouder.
Recente reacties