Vandaag, 2 augustus 2026, treedt een nieuw onderdeel van de Europese AI-verordening in werking dat rechtstreeks raakt aan hoe webshops met hun klanten communiceren. Wie op de website een chatbot heeft draaien, moet vanaf nu glashelder maken dat de bezoeker met een computer praat en niet met een medewerker. Voor veel ondernemers komt dit binnen als een verrassing: de wet is al langer aangekondigd, maar de handhaving begint nu pas echt.
Chatbot moet zich melden
Artikel 50 van de AI-verordening regelt de transparantieplicht voor bepaalde AI-toepassingen. De belangrijkste regel voor webwinkeliers: als een klant rechtstreeks met een AI-systeem communiceert, zoals een klantenservicebot op de website, moet voor een normaal oplettende gebruiker duidelijk zijn dat hij niet met een mens te maken heeft. Een simpele melding boven het gesprek, zoiets als “u chat met onze digitale assistent”, is meestal al voldoende. Wie dat vergeet, loopt risico: de boetes voor overtreding van deze transparantieplicht kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. Bij een kleine webshop zal een toezichthouder eerst waarschuwen, maar de norm staat er vanaf nu wel.
Ook AI-beelden vallen eronder
Behalve chatbots raakt de wet ook contentmakers. Wie beeldmateriaal laat genereren of bewerken door AI en dat publiceert als deepfake, bijvoorbeeld een productfoto waarop een AI-model iets draagt dat nooit echt zo is gefotografeerd, moet vermelden dat het beeld kunstmatig tot stand kwam. Voor AI-systemen die al vóór vandaag op de markt waren, geldt voor de technische markering nog een overgangsperiode tot 2 december 2026. De meldingsplicht zelf geldt echter al voor iedereen, dus ook voor de webshop die gisteren nog snel wat sfeerbeelden liet genereren voor de nieuwe collectie.
Ondernemers nauwelijks voorbereid
Uit onderzoek van de Kamer van Koophandel, de KVK Omnibus onder 651 ondernemers, blijkt dat maar 7 procent van de Nederlandse ondernemers zich goed geïnformeerd voelt over de AI-wetgeving. De helft kent de regels niet eens en amper 2 tot 3 procent heeft daadwerkelijk stappen gezet. Vier op de tien ondernemers weten niet of de wet gevolgen heeft voor hun bedrijf, terwijl drie op de tien al gewoon ChatGPT of vergelijkbare tools gebruiken. Bij bedrijven met meer dan tien medewerkers ligt het bewustzijn wat hoger: 44 procent verwacht daar impact, tegen 22 procent bij kleinere ondernemingen. De wet is er dus wel, het besef nog lang niet overal.
Wat kan een webshop nu doen
Voor kleinere webwinkels is de eerste stap simpel: loop na of er ergens een chatbot of AI-gestuurde klantenservice draait en zet er een duidelijke melding bij. Check ook of productfoto’s of marketingbeelden met AI zijn gegenereerd en of dat vermeld moet worden. Wie toch bezig is met het juridische huiswerk, kan meteen de algemene voorwaarden tegen het licht houden, want een chatbot die namens de webshop toezeggingen doet, hoort daar eigenlijk in terug te komen. Voor wie wil weten waar de webshop juridisch nog meer kwetsbaar is, biedt de gratis webshop-zelftest van Webshop Keurmerk een snel overzicht.
Wat opvalt: de wet is niet bedoeld om AI te verbieden, maar om oneerlijke verrassingen weg te nemen. Een klant die weet dat hij met een bot praat, kan zelf beslissen of hij liever wacht op een medewerker. Webshops die dat netjes regelen, bouwen daarmee net dat beetje extra vertrouwen op waar consumenten naar op zoek zijn, zeker bij een webshop die is aangesloten bij een keurmerk dat erkend is door de Consumentenbond, zoals Webshop Keurmerk. Ondernemers die dat nog niet gedaan hebben, kunnen zich aanmelden via keurmerk.info.
Recent Comments