Een advertentie voor een flinke korting op een bekend merk, een klik erop, en een paar dagen later blijkt er nooit een pakket onderweg te zijn geweest. Het overkomt nog altijd te veel Nederlanders, en volgens de Consumentenbond ligt een flink deel van de schuld bij de platforms waar die advertenties vandaan komen.
Zestien van de dertig shops adverteerden gewoon door
De Consumentenbond onderzocht afgelopen december dertig webshops waarvoor de politie eerder had gewaarschuwd. Van die dertig bleken er zestien gewoon te adverteren via Facebook en Instagram, exact hetzelfde aantal als bij een vergelijkbaar onderzoek in september 2024. Er verandert dus weinig, ondanks herhaalde meldingen bij Meta.
Opvallend is vooral hoe die advertenties consumenten lokken. De onderzoekers vonden ruim drieduizend verschillende advertenties op Facebook en Instagram waarin producten van supermarktketen Lidl werden aangeprezen. Twaalf van de dertig nepwebshops uit het onderzoek maakten van die truc gebruik: een vertrouwd merk als lokkertje, een korting die eigenlijk te mooi is om waar te zijn, en een link naar een webshop die niets met de winkelketen te maken heeft.
Meta grijpt nauwelijks in
Toen de Consumentenbond zevenentwintig van die nepadvertenties rechtstreeks bij Meta meldde, werden er slechts vier verwijderd. Voor de rest liet het techbedrijf weten dat ze al niet meer actief zouden zijn, iets wat volgens de bond niet klopte met de eigen waarnemingen. Google doet het in vergelijking beduidend beter: in beide onderzoeken adverteerde daar telkens maar één onbetrouwbare webshop.
Ook Brussel zet de druk op
Het probleem speelt breder dan alleen bij nepwebshops. In mei dit jaar publiceerden dertien Europese consumentenorganisaties, waaronder de Consumentenbond, het rapport Sponsored by Scammers. Daarin meldden ze bijna negenhonderd misleidende financiële advertenties bij Meta, TikTok en Google, denk aan leningen met torenhoge kosten en overdreven beleggingsbeloftes. Meta liet 71 procent van de gemelde advertenties gewoon staan, TikTok verwijderde slechts 79 van de 360 meldingen en Google liet 40 procent van de foute advertenties online staan. De organisaties riepen de Europese Commissie op eindelijk te handhaven op de Digital Services Act, die grote platforms verplicht om actief tegen illegale content op te treden.
Voor een webwinkelier is dit meer dan een ver-van-mijn-bedshow. Elke nepwebshop die ongestraft kan adverteren, tast het vertrouwen aan waar eerlijke ondernemers dagelijks aan bouwen. Consumenten die eenmaal bedrogen zijn, worden achterdochtig, ook richting webshops die wel gewoon leveren. Wie serieus werk maakt van vertrouwen opbouwen als webshop, heeft dus ook baat bij een schonere advertentiemarkt.
Wat kopers zelf kunnen doen
Zolang de platforms zelf niet ingrijpen, blijft oplettendheid bij de consument onmisbaar. Check de domeinnaam, zoek naar een echt Nederlands adres en telefoonnummer, en wantrouw een korting die veel hoger ligt dan bij de rest van de markt. Handig is ook om vooraf te controleren of een webshop betrouwbaar is, bijvoorbeeld door te kijken of er een erkend keurmerk op de site staat. Webshop Keurmerk is op die manier erkend door de Consumentenbond, en wie zich aanmeldt via keurmerk.info laat zien dat de belofte van een betrouwbare webshop ook echt gecontroleerd is.
Tot Brussel echt doorpakt, blijft het voorlopig een kat-en-muisspel tussen platforms en fraudeurs. Voor eerlijke webwinkeliers is dat een extra reden om nu al zichtbaar te maken dat hun shop wel deugt.
Recente reacties